fbpx
Hàng triệu nội dung hữu ích dành riêng cho bạn đã sẵn sàng. Tìm hiểu thêm
Content

Những bài học vỡ lòng để trở thành một Copywriter “xịn”

Lã Xuân Tùng Level 7
.
12 min read

Nghề copywriter chỉ cần ngồi mơ mộng và viết lách, chỉ dành cho những ai sáng tạo thôi?! Nếu tôi nói rằng nó là một nghề khoa học cần tư duy, và rằng sáng tạo cũng thể luyện tập, thì bạn có tin?

Vốn là một đứa chuyên ngành ngôn ngữ mà lấn sân sang copywriting chỉ vì yêu quảng cáo, tôi đã có những lầm tưởng và thực sự hoang mang không biết đâu mới là lối đi đúng đắn. Nghề copywriter hồi đó vẫn thường gán với cái mác sáng tạo theo cảm hứng và viết lách kiểu “tay mơ”, khó dung hòa nổi với gen của “kẻ thực dụng”. Vậy mà nhầm to rồi, vì đó chính là hai cụm từ để miêu tả đích xác một copywriter: vừa mơ mộng vừa thực tế. Họ “mơ” theo một khuôn phép brief được đề ra và mục tiêu cán đích là doanh số. Và sau khóa học Copywriting Foundation của Markus, tôi đã nhận ra ước mơ thành một copywriter không hề xa vời khi đã biết những kĩ năng tư duy cần có, phương pháp tìm insight, idea thật chuẩn và một lộ trình đi cho riêng mình.

Bài học số 1: Copywriter = Nhà văn + Họa sĩ + Bác sĩ tâm lý + Doanh nhân + Vận động viên điền kinh + …

Trước đây, với vốn đọc và tìm hiểu không hề ít về nghề copywriter, tôi đã nghĩ thế này:

 Copywriter = Tư duy ngôn từ + Kĩ năng viết (suy nghĩ cách đây 6 tháng)

Tức là, tôi đã nghĩ viết lách và chơi chữ là tất cả công việc của một copywriter (dịch nôm na là người tạo nội dung trên quảng cáo). Vậy mà lầm to. Yên vị trong lớp Copywriting Foundation đầu tiên trong đời, tôi mới nhận ra và hoàn toàn choáng váng trước 1001 sắc thái của cái nghề copywriter.

  • Họ là nhà văn, nhà báo vì lối tư duy ngôn ngữ đa màu đa sắc. Tư duy ngôn ngữ ở đây cũng chẳng phải chỉ gói gọn trong vốn từ khủng mà còn là sự biến hóa ngôn từ qua từng hoàn cảnh, từng vùng miền nữa. Học xong mới biết tiếng Việt thực sự giàu đẹp, những ngôn từ, giọng điệu, sắc thái, biến âm cho đến dấu câu cũng đa dạng chẳng bao giờ chịu dừng ở con số 54. Thế mới biết nỗi thống khổ của những người tạo chữ, lắm lúc còn phải tự kiến tạo lại từ vựng để phù hợp với mục đích và khán giả.
  • Họ là họa sĩ, nhà thiết kế vì tư duy hình ảnh sắc bén và giàu liên tưởng. Hỏi người viết sao phải nghĩ đến hình ảnh làm chi? Thì cũng dễ hiểu thôi, như đã dạo đầu thì nghề copywriter đâu chỉ việc viết, họ lên cả ý tưởng nữa. Ở bên mấy agency lớn thì còn có tay creative director sang động não cùng, nhưng… đời thường không như mơ. Mấy ai may mắn lọt vô những chỗ sang xịn để có được người cùng nghĩ đâu. Thế là Copywriter có tâm phải lên ý tưởng, viết rồi lại phải nghĩ xem hình ảnh nào hợp với nội dung đó, truyền tải hết thông điệp và xúc cảm cho người đọc. Đã thế lắm khi còn phải ngồi nguệch ngoặc vẽ người hình que để diễn giải lại cho designer, mong hắn thấm hết cái “hồn cách” trong ý tưởng của mình nữa chứ.
  • Họ là nhà tâm lý vì tư duy tình cảm nhanh nhạy và cực sâu sắc. Nói nhỏ này, rung cảm trước con chữ và cái đẹp chỉ là bước về sau. Trước hết, họ đều phải đi “đào mộ” được cái Insight thăm thẳm của khách hàng bằng một loạt các câu hỏi “Vì sao” trời ơi đất hỡi. Tóm được cái đó rồi thì lại phải ngồi xuống phân tích đủ điều rồi mới chọn ra được một cái Insight ưng ý nhất, rồi sẽ nghĩ ý tưởng, sản xuất hình ảnh và con chữ. Đó chính là lý do vì sao chúng tôi “dừ đòn” mò mẫm tìm Insight ngay từ buổi học thứ hai với 2 case: Hồng Lam và Up Coworking Space.  Không có phương pháp thì có ngồi tới sáng hôm sau chưa chắc đã “rặn” ra được một cái Insight tử tế, huống gì đến ý tưởng.
  • Họ là nhà kinh doanh vì tư duy doanh thu con số ăn sâu trong máu. Tưởng chẳng mấy ngạc nhiên nhưng nhiều người mắc cái lầm như tôi lắm đấy. Từ trước vẫn cứ nghĩ nghề Copywriter thuộc creative team mà sáng tạo với “dân buôn” có vẻ như ít khi chơi được với nhau. Minh chứng rõ nhất là đến nửa lớp học Copywriting Foundation hôm đó chỉ chắc mẩm có hai từ khóa về nghề copywriter mà bỏ quên luôn cái “mục đích thương mại” này.
  • Họ là vận động viên điền kinh vì sức bền và tốc độ mỗi khi chạy deadline. Kẻ làm sáng làm việc “kết giao” với cảm hứng. Đang yên đang lành, deadline sát sườn, bỗng cảm hững rơi tõm một cái thì làm sao? Thế mới bảo copywriter cần sức bền (bền bỉ cày các bí kíp sáng tạo mà Copywriter truyền tai nhau) và tốc độ (hiệu suất làm việc) vì chẳng phải nghĩ một hay hai ý tưởng là xong đâu. Họ phải nghĩ ra đến hàng trăm ý tưởng trước khi đưa chúng vào vòng loại trừ và phán quyết. Tốc độ mà không ngang ngửa bão cấp 12 chắc không sống nổi trong cái nghề Copywriter này.

Ngoài ra còn ti tỉ mấy mảng miếng nho nhỏ khác. “Càng lắm tài lẻ càng được lợi” trong cái nghề Copywriter này mà, có thể là viết nhạc, chơi nhạc cụ, đạo diễn, ….

Bài học số 2: Copywriter lấy ý tưởng làm vốn liếng “khởi nghiệp”

“Con đường cho em ở đâu?” – đây là câu hỏi mà mình cũng như các tay ngang trong giới Copywriter vẫn luôn băn khoăn. Không chỉ mò mẫm trong mớ suy luận của bản thân, mình còn đọc rất rất nhiều nguồn khác. Nhìn các bạn ầm ầm gửi hồ sơ xin việc bằng này cấp nọ, kèm theo tập porfolio dày đặc kinh nghiệm viết lách, quảng cáo, tổ chức sự kiện… mà trong lòng cũng tự thấy ái ngại cho bản thân. Cứ cái đà này thì một ngón chân cũng khó mà lách lọt vào hội thiện chiến ấy chứ đừng nói đến tìm chỗ đứng trong nghề Copywriter!

Thật may, các agency cùng ban phát một “điều ước” mang tên test. Chúng tôi cũng được tự mắt chiêm nghiệm và rò qua mấy dạng test cho intern: toàn test về ý tưởng thôi. Có nghĩa là họ cũng chỉ đặt kì vọng các ứng viên dắt túi ý tưởng và khả năng sáng tạo, tố chất kẻ làm nghề Copywriter. Mà nếu không có phải chuẩn portfolio thì trong đó cũng có thể ghi ra vài cái dự án sáng tạo cá nhân tự biên tự diễn, miễn sao nó giúp giải quyết một vấn đề.

Nhưng đừng vội mừng khi có dăm ba câu thơ con cóc mà cầm đi việc. Ý tưởng ở đây yêu cầu phải giải quyết một vấn đề thực tiễn. Ai đảm bảo mình có ý tưởng mới? Chẳng ai. Nên một ý tưởng hay phải định nghĩa bằng hiệu quả giải quyết vấn đề, phải đánh trúng vào Insight của khách hàng. Chỉ cần tóm gọn một cái Insight thôi là có thể xây đắp bao ý tưởng xung quanh đó. Thế mới bảo ý tưởng trong cái ngành này… “bèo” thật. “Cô giáo” có bảo mấy người làm nghề Copywriter ngồi 15 phút tán dóc, uống cafe, check-in facebook cũng đã sản xuất ra cả trăm ý tưởng rồi, nên cứ dắt túi cho chị cái Insight cái đã.

Trong lớp, lúc làm việc nhóm mới biết ai là kẻ mạnh. Có mấy anh chị chỉ cần lướt qua đề, miệng cứ thế tuôn ý tưởng như thánh “tụng kinh”, trôi chảy đến dễ sợ. Mà đấy toàn là của độc lạ nhé. Cái nào có tiềm năng “đụng hàng” thì gạch nhanh cho lẹ. “Bèo” vậy nên mới phải nghĩ thật nhiều để tìm cho bằng được cái giá trị nhất, cái mà ít người với tay tới.

“Ý tưởng đầu tiên của mình cũng là ý tưởng chung của mọi người” nên tốt nhất hãy nghĩ ra nhiều nhất có thể để mà có cái chọn lựa. Bài học số 2 từ lớp học Copywriting Foundation là như thế đấy.

Bài học số 3: Sáng tạo cũng có thể tự rèn luyện

“Sáng tạo không hẳn là tạo ra một thứ mới từ đầu đến chân. Nó là kết hợp nhiều cái cũ theo một cách mới.”  Nếu theo định nghĩa này thì có thể “tập thể dục” cho sáng tạo được đấy. Bạn tập theo kiểu bắt đầu ghép những ý tưởng, nguyên liệu đã có sẵn theo một công thức mới để đạt được cái mục tiêu thương mại đã được đề ra.

Trong chỉ 6 ngày “thu nạp” kiến thức và xây dựng tư duy kiểu Copywriter trên lớp, chúng tôi có 13 ngày để cùng nhau sáng tạo và chia sẻ những ý tưởng thực hiện 21 thử thách trong cuốn Workbook. Cuốn workbook của lớp học Copywriting Foundation rất đặc biệt. Những thử thách đưa đưa ra ban đầu trông có vẻ oái oăm và kì lạ: Viết thơ con cóc, tìm 50 công dụng của dây chun buộc tóc hay viết email thuyết phục khách hàng mua kem đánh răng cho chó. Nhưng rồi tất cả những thử thách này lại hóa gây nghiện. Mỗi ngày làm một thử thách, có ngày làm hai và cứ thế đã thành một thói quen khó bỏ vào mỗi sáng.

Sau 13 ngày với 21 thử thách đã biến mình thành một người có thói quen sáng tạo. Sau này mình đọc lá thư Markus gửi thì mới chợt nhận ra nó là hẳn một tư duy chiến dịch. Chiến dịch dành cho chính đối tượng là các học viên, với mục đích biến học viên thành một người cởi mở với mọi tinh thần sáng tạo. Từ buổi 1, mình vẫn còn tắc tỵ nghĩ slogan cho bản thân, thì đến buổi 6 đã vào guồng lên ý tưởng quảng cáo giầy độn cho nam. Nguồn ý tưởng đã bắt đầu tươi mới hơn, tuôn ra mạnh mẽ hơn, theo đúng cung đường Insight vạch sẵn.

Có bạn học năm tư FTU cũng cười, bảo sao mà kì quá, vì giờ nhìn lại những thử thách đầu tiên mà thấy “khinh” bản thân: nghèo nạn ý tưởng đến độ 30 phút không nghĩ ra lấp đầy nửa trang giấy, ý tưởng méo mó mà chẳng “kiếm ra tiền”.

Mới đầu nghĩ, thử thách sáng tạo của Markus chắc cũng chỉ là một bài tập kiểu mỹ miều và kích thích hơn. Nhưng chắc đây là chiêu của những người soạn giáo trình này, thúc đẩy học viên nghĩ nhiều hơn nữa để tự xây dựng cho mình nền tảng của tư duy sáng tạo. 21 thử thách thì đã hết sạch, chẳng còn giấy trắng mà viết nữa nhưng thói quen nghĩ ý tưởng đó cũng đã khó bỏ lắm rồi. Giờ chỉ chăm chăm phân tích quảng cáo, thỉnh thoảng dở hơi ngồi làm mấy thứ kiểu lên ý tưởng chiến dịch phòng cưới cho chó cũng vui…

Bài học lớn nhất tôi có được không phải là kĩ năng hô câu biến chữ siêu hạng mà là một tư duy copywriting để biến nhỏ thành to, chia to thành nhỏ, một thói quen sáng tạo khó rời và khả năng tự kiểm soát nguồn ý tưởng và cảm hứng.

Hãy dùng tuổi trẻ của mình để chuẩn bị hành trang cho công việc copywriter bạn vẫn luôn ao ước – từ NGAY HÔM NAY nhé. Chúc các bạn thành công!

Nguồn: thinkmarkus.com

Chào mừng trở lại.

Đăng nhập sẽ giúp cá nhân hoá nội dung trang chủ của bạn, theo dõi các chủ đề yêu thích và tương tác với các bài viết bạn yêu thích.


Chào mừng trở lại.

Đăng nhập sẽ giúp cá nhân hoá nội dung trang chủ của bạn, theo dõi các chủ đề yêu thích và tương tác với các bài viết bạn yêu thích.


Chào mừng tham gia.

Đăng nhập sẽ giúp cá nhân hoá nội dung trang chủ của bạn, theo dõi các chủ đề yêu thích và tương tác với các bài viết bạn yêu thích.


Nhấp vào “Đăng ký” để chấp nhận Điều khoản dịch vụ và chính sách bảo mật của Toppick.